Kościół Świętej Trójcy w Bolesławcu to barokowa świątynia z początku XVIII wieku, która przetrwała na zgliszczach dwóch wcześniejszych kościołów spalonych w pożarach miasta. Obecna budowla została konsekrowana w 1723 roku i stanowi ciekawy przykład architektury sakralnej regionu kaliskiego. Dla osób zainteresowanych historią i sztuką sakralną to miejsce warte zatrzymania się podczas podróży po powiecie wieruszowskim.
- przepiękna barokowa architektura
- unikalne freski i rzeźby
- bogata historia sięgająca XIII wieku
- miejsce 300-lecia konsekracji
- spokojna atmosfera sprzyjająca refleksji
Historia powstania kościoła w Bolesławcu
Dzieje parafii sięgają prawdopodobnie XIII wieku, kiedy książę kaliski Bolesław Pobożny lokował miasto Bolesławiec w 1266 roku. Niektóre źródła podają, że już dwa lata później, w 1268 roku, książę wraz z małżonką Jolantą erygował parafię i nadał kościołowi dobra ziemskie. Pierwsza pewna wzmianka o drewnianej świątyni pochodzi jednak dopiero z początku XVI wieku.
Los nie był łaskawy dla bolesławieckich kościołów. W 1575 roku groźny pożar strawił całą osadę wraz z drewnianym kościołem parafialnym i szpitalnym. Na jego miejscu w 1595 roku wzniesiono kolejną świątynię staraniem Mikołaja Zebrzydowskiego, ówczesnego starosty bolesławskiego, tego samego który później założył słynną Kalwarię Zebrzydowską.
Niestety i ta budowla spłonęła w 1702 roku, gdy kolejny pożar nawiedził miasteczko. Odbudowa trwała ponad dwie dekady – prace rozpoczęły się w 1676 roku (niektóre źródła podają 1696), a zakończyły się dopiero w 1723 roku. Konsekracji dokonał 10 października tego roku biskup Franciszek Kraszkowski. To właśnie ta trzecia już świątynia przetrwała do naszych czasów i w 2023 roku parafianie świętowali 300-lecie jej konsekracji.
W czasach budowy obecnego kościoła do Bolesławca przybyły ze Śląska siostry norbertanki, uciekające przed najazdem Szwedów z miejscowości Czaronowąs. Mieszkańcy zbudowali dla nich klasztor i ofiarowali pobliski folwark Chotynin. Zgromadzenie działało do 1819 roku, gdy władze pruskie je rozwiązały.
Architektura barokowej świątyni
Kościół Świętej Trójcy to murowana, trójnawowa budowla wzniesiona w stylu barokowym. Zwraca uwagę przede wszystkim charakterystyczna fasada, podzielona gzymsami na cztery kondygnacje i ozdobiona ślepymi wnękami oraz wolutami – typowymi dla baroku elementami dekoracyjnymi.
Nawy boczne dobudowano w XVIII wieku. Są one czteroosiowe, z trzema oknami zamkniętymi łukami pełnymi i prostokątnym wejściem. Nawa główna ma trzy osie z okrągłymi okienkami pod gzymsem. Prezbiterium jest oszkarpowane i zamknięte od wschodu w formie absydy, z niszą na osi oraz parą symetrycznie rozstawionych okien między szkarpami.
Świątynia została dwukrotnie wpisana na listę zabytków – najpierw 18 sierpnia 1949 roku, a następnie 30 grudnia 1967 roku pod numerem rejestru 119/A. To potwierdza jej wartość jako zabytku architektury sakralnej regionu.
Wnętrze i wyposażenie kościoła
Wyposażenie świątyni reprezentuje głównie styl barokowy i pochodzi z XVIII wieku. We wnętrzu znajdziemy liczne rzeźby i figury z tego okresu, barokową ambonę oraz chrzcielnicę. Ściany zdobią freski przedstawiające świętych i błogosławionych, które dodają wnętrzu odpowiedniego klimatu.
W kruchcie umieszczone są epitafia dziekanów wieruszowskich – księży R. Dobrzelewskiego, J. Szeligowskiego i Mieńcuckiego. Szczególnie interesujące jest epitafium poświęcone proboszczowi bolesławieckiemu księdzu Rochowi Hiacentemu Dobrzelewskiemu. Znajduje się tu również tablica z opisem historii miasta i parafii w Bolesławcu, która może być dobrym punktem wyjścia do poznania lokalnej historii.
W wizytacji z 1730 roku odnotowano, że kościół posiadał siedem ołtarzy i dwie murowane kaplice. Choć wyposażenie mogło ulegać zmianom na przestrzeni wieków, świątynia zachowała swój barokowy charakter.
Dla kogo jest ta atrakcja?
Kościół Świętej Trójcy zainteresuje przede wszystkim miłośników architektury sakralnej i baroku. To miejsce dla tych, którzy podczas podróży po regionie lubią zatrzymać się przy zabytkowych świątyniach i poznać ich historię.
Warto tu zajrzeć także osobom zwiedzającym powiat wieruszowski i okolice Bolesławca. Dla pasjonatów historii lokalnej ciekawe będą epitafia i tablice pamiątkowe, które opowiadają o dziejach parafii i miasta.
Nie jest to typowa atrakcja turystyczna z biletami i przewodnikami, ale czynny kościół parafialny. Zwiedzanie powinno odbywać się z poszanowaniem jego sakralnego charakteru, najlepiej poza czasem nabożeństw.
Bolesławiec – lokalizacja i kontekst
Bolesławiec to niewielka miejscowość w powiecie wieruszowskim w województwie łódzkim, nie należy jej mylić ze znacznie większym Bolesławcem na Dolnym Śląsku, słynącym z ceramiki. Ten kaliski Bolesławiec to kameralne miasteczko z długą historią sięgającą XIII wieku.
Kościół znajduje się przy ulicy Kościelnej 4, w centrum miejscowości. Parafia mieści się przy ulicy Zielonej 6. Do Bolesławca można dojechać drogami lokalnymi z Wieruszowa (około 15 km) lub z Sieradza (około 30 km).
Bolesławiec zawdzięcza swoją nazwę księciu Bolesławowi Pobożnemu, który w XIII wieku założył to miasto. To jeden z przykładów średniowiecznej lokacji miejskiej na ziemi kaliskiej.
Informacje praktyczne dla zwiedzających
Kościół jest czynną świątynią parafialną, więc można go odwiedzić bezpłatnie. Najlepiej wybrać się poza godzinami mszy świętych, aby móc spokojnie obejrzeć wnętrze i nie przeszkadzać wiernym. Informacje o aktualnych godzinach nabożeństw można uzyskać pod numerem telefonu parafii: 62 783 60 23 lub mailowo: [email protected].
Na zwiedzanie samego kościoła wystarczy 20-30 minut. Warto poświęcić chwilę na obejrzenie fasady od zewnątrz, a następnie zajrzeć do środka i zwrócić uwagę na barokowe wyposażenie, epitafia w kruchcie oraz freski na ścianach.
Jeśli ktoś planuje dłuższy pobyt w okolicy, warto połączyć wizytę z odkrywaniem innych zabytków powiatu wieruszowskiego. W samym Bolesławcu znajdują się także inne drewniane kościoły – pw. św. Mikołaja, św. Bartłomieja i św. Małgorzaty, które mogą zainteresować miłośników architektury sakralnej.
Parking można znaleźć w pobliżu centrum miejscowości. Bolesławiec to niewielka miejscowość, więc poruszanie się po niej nie stanowi problemu – od parkingu do kościoła można dojść pieszo w kilka minut.
Najlepszą porą na odwiedziny są miesiące wiosenne i letnie, gdy można w pełni docenić architekturę budowli i spacerować po okolicy. Kościół jest otwarty przez cały rok, ale warto pamiętać, że w zimie wnętrze może być chłodne.