W Wieluniu, przy skrzyżowaniu ulic Joanny Żubr i św. Barbary, stoi drewniana rzeźba przedstawiająca siedzącą postać kobiety w habicie zakonnym. To Ławeczka Kierocińskiej – miejsce pamięci poświęcone Teresie Janinie Kierocińskiej, wieluniance, która podczas II wojny światowej ratowała życie dziesiątkom osób. Ławeczka jest jednocześnie dziełem sztuki ludowej i funkcjonalnym miejscem odpoczynku – można na niej usiąść i zatrzymać się na chwilę w przestrzeni miejskiej.
- unikalna rzeźba Teresy Kierocińskiej
- miejsce pamięci historycznej
- funkcjonalna ławka do odpoczynku
- lokalizacja blisko rodzinnych miejsc
- piękne połączenie sztuki i rzemiosła
Kim była Teresa Kierocińska
Teresa Janina Kierocińska urodziła się w Wieluniu 14 czerwca 1885 roku w domu przy ulicy Kijak 1. Została karmelitanką i współzałożycielką Zgromadzenia Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus. W Sosnowcu, gdzie prowadziła działalność zakonną, nazywano ją „Matką biednych, matką Zagłębia”.
Prawdziwym sprawdzianem dla niej stała się II wojna światowa. Matka Teresa organizowała wtedy kuchnię dla biednych, sierociniec i tajne nauczanie. Ukrywała partyzantów Armii Krajowej, wysyłała paczki żywnościowe do więźniów Auschwitz. Co najważniejsze – chroniła dzieci i dorosłych pochodzenia żydowskiego oraz dzieci ocalałe z obozów koncentracyjnych. Za te działania otrzymała medal Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Zmarła w 1946 roku, a obecnie trwa proces jej beatyfikacji.
W 2020 roku, w 135. rocznicę urodzin Matki Teresy, przy jej rodzinnym domu w Wieluniu została odsłonięta pamiątkowa tablica. Od 2025 roku w tym miejscu trwa budowa domu zakonnego.
Drewniana rzeźba w przestrzeni miasta
Ławeczkę wykonał Łukasz Zabłocki, twórca ludowy związany z regionem wieluńskim, znany z drewnianych rzeźb eksponowanych przy Muzeum Ziemi Wieluńskiej i Zespole Szkół nr 1. Jego prace mają charakterystyczny styl – łączą tradycyjne rzemiosło z funkcjonalnością miejskiej małej architektury.
Rzeźba przedstawia Matkę Teresę siedzącą na ławce w habicie zakonnym, z chustą okrywającą głowę. Wykonana jest w całości z drewna i zabezpieczona lakierobejcą w kolorze dębowym. Najważniejsze, że to nie tylko obiekt do oglądania – ławka jest na tyle solidna, że można na niej faktycznie usiąść i odpocząć.
Lokalizacja przy skrzyżowaniu ulic Joanny Żubr i św. Barbary nie jest przypadkowa. To rejon parafii św. Barbary, w pobliżu miejsc związanych z rodziną Kierocińskich. Niedaleko stąd, przy skrzyżowaniu ulic Joanny Żubr i Granicznej, stoi żelazny krzyż z figurą Chrystusa postawiony przez Antoniego Kierocińskiego – ojca Teresy. Było to jedno z ulubionych miejsc modlitwy młodej Janiny.
Historia powstania ławeczki
Projekt zrealizowała w 2019 roku Fundacja Słowem Pisane, działająca w Wieluniu. Finansowanie pochodziło z programu Mikrogranty w Łódzkiem, w ramach Funduszu Inicjatyw Obywatelskich. Uroczystość odsłonięcia i poświęcenia odbyła się 11 sierpnia 2019 roku.
W uroczystości wzięli udział przedstawiciele władz samorządowych, siostry Karmelitanki z Sosnowca i Wrocławia, rodzina Matki Teresy oraz mieszkańcy Wielunia. Msza święta odbyła się w kościele św. Barbary, a po odsłonięciu ławeczki zorganizowano spacer śladami Matki Teresy po mieście. Uczestnicy mogli zobaczyć dom, w którym się urodziła i spędziła młodość.
Współorganizatorami wydarzenia byli Urząd Miejski w Wieluniu, Parafia św. Barbary oraz Stowarzyszenie Razem możemy więcej im. Matki Teresy Janiny Kierocińskiej, które nadal sprawuje pieczę nad miejscami pamięci związanymi z wielunianką.
Renowacja po latach
W 2026 roku ławeczka przeszła gruntowną renowację. Drewno, narażone na działanie warunków atmosferycznych, wymagało naprawy – szczególnie twarz postaci i chusta znacznie popękały, a niektóre kawałki odpadły. Łukasz Zabłocki, autor pierwotnej rzeźby, osobiście zajął się odnowieniem swojego dzieła.
Pęknięcia sięgały nawet półtora centymetra szerokości. Artysta musiał dociąć kliny, wbić je na klej, a po wyschnięciu podstrugać i podszlifować całość. Następnie rzeźbę zabezpieczono lakierobejcą w nieco ciemniejszym, dębowym odcieniu. Renowację sfinansowała ze środków własnych Fundacja Słowem Pisane. Po zakończeniu prac ławeczka wróciła na swoje miejsce, a władze samorządowe zadbały również o uporządkowanie otoczenia – powstała ścieżka i nowe nasadzenia roślin.
Ławeczka Kierocińskiej to drugi projekt zrealizowany przez Fundację Słowem Pisane w 2019 roku. Pierwszy to Festiwal Literatury Zarzewie, który odbył się w czerwcu tego samego roku.
Dla kogo to miejsce
Ławeczka przyciąga różne grupy odwiedzających. Dla mieszkańców Wielunia to miejsce codziennego odpoczynku – w okolicy wcześniej w ogóle brakowało ławek, więc powstanie tego obiektu miało też bardzo praktyczny wymiar. Można tu usiąść po drodze ze sklepu czy w trakcie spaceru.
Osoby zainteresowane historią II wojny światowej i postaw heroicznych znajdą tu punkt do refleksji nad losami kobiety, która ryzykowała życiem ratując innych. Dla pielgrzymów i osób duchownie związanych z kultem Matki Teresy to ważne miejsce na trasie zwiedzania Wielunia – szczególnie w kontekście trwającego procesu beatyfikacyjnego.
Miłośnicy sztuki ludowej docenią rzemiosło Łukasza Zabłockiego i możliwość zobaczenia jego prac w przestrzeni miejskiej. Warto przy okazji zajrzeć też do innych miejsc w Wieluniu, gdzie stoją jego drewniane rzeźby – przy Muzeum Ziemi Wieluńskiej i Zespole Szkół nr 1.
Praktyczne informacje
Lokalizacja: skrzyżowanie ulic Joanny Żubr i św. Barbary w Wieluniu, w pobliżu parafii św. Barbary.
Dostępność i cena: ławeczka jest dostępna bezpłatnie przez całą dobę. To obiekt w przestrzeni publicznej, bez ograniczeń czasowych.
Jak dojechać: ławeczka znajduje się w centrum Wielunia, w okolicy łatwo dostępnej pieszo z głównych punktów miasta. Najbliższy kościół to parafia św. Barbary. Można zaparkować na pobliskich ulicach.
Ile czasu przeznaczyć: samo obejrzenie ławeczki to kilka minut, ale warto połączyć wizytę z krótkim spacerem po okolicy. W promieniu kilkuset metrów znajduje się dom rodzinny Kierocińskich przy ulicy Kijak 1 (obecnie w budowie domu zakonnego) oraz krzyż postawiony przez jej ojca przy skrzyżowaniu ulic Joanny Żubr i Granicznej. Taki spacer śladami Matki Teresy zajmie około 30-45 minut.
Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy: Muzeum Ziemi Wieluńskiej organizuje konferencje i wydarzenia poświęcone Matce Teresie Kierocińskiej. W parafii św. Barbary odbywają się comiesięczne msze w intencji jej beatyfikacji. Warto sprawdzić terminy przed przyjazdem, jeśli ktoś chce wziąć udział w takich wydarzeniach.